Jazzmuziek vandaag heeft niet meer de impact van wat de muziek ooit had. Veel liefhebbers zijn eind vorige eeuw afgehaakt of juist teruggekeerd naar de bron. De redenen daarvoor zijn enerzijds de steeds vrijere jazz en anderzijds de grotere toepassing van elektronica in de muziek. De Avant-garde en de Jazzrock vormden in zekere zin het eind van een periode. Daarna was de weg onduidelijk. Terug? Dat gebeurde, getuige de massale groei van 'oude stijl jazzfestivals, volop. Vooruit? Waarheen en wie geeft de riching aan? Veel jazzmusici zijn inmiddels overleden en waar ooit Miles Davis en John Coltrane de richting aangaven is er nu eigenlijk niemand die zo'n invloed op de muziek heeft. Natuurlijk zijn er uitstekende musici, komen er net zo'n uitstekende cd's op de markt, maar voor veel liefhebbers komt de voornaamste jazzmuziek uit het verleden. Reden ook dat er zoveel reissue-projecten zijn en dat cd-maatschappijen bovenop elke nieuwe talentvolle artiest springen of sterker dat een vleugje jazz al genoeg is om de betreffende artiest in dat hokje te stoppen, Norah Jones bijvoorbeeld.
De winst die er ooit uit deze muziekstijl gehaald werd is er niet meer, met als gevolg dat er nieuwe of andere muziekstijlen als jazz, of binnen het jazzidioom verkocht worden. Salsa is er een goed  voorbeeld van. Als je wil is dat best onderde noemer jazz te vangen, maar dat geldt dan voor elke muzieksoort. Jazz is nu, net als andere muziekstijlen, onderhevig aan mode: drums & bass met jazzsaus, zoals bijvoorbeeld Jazzanova, lounge met jazzsaus van bijvoorbeeld Saint Germain of dj's, zoals Maestro, die jazzlp's aan elkaar breien tot een gewenste geluidssfeer. Het laatste jaar is er een tendens naar de souljazz. Zo'n opleving heeft ook tijdelijke voordelen; de oude jazzman (of vrouw) staat plotseling weer in de schijnwerpers en wordt soms zelfs letterlijk uit het bejaardenhuis gehaald om te spelen.
Voor de 'échte' jazz wordt verwezen naar nieuwe helden als James Carter, Kenny Barron, Joe Lovano en oudgedienden als Wayne Shorter, Herbie Hancock, Dave Holland.

Kenny Barron © John Sann

Joe Lovano © Jimmy Katz

Jazzmuziek in Nederland is nog altijd levendig. Na de piep-knor periode zijn er gelukkig meer artiesten gekomen die piep-knor als onderdeel van hun muzikale vertolking zagen en niet alleen als protest of het geluid om het geluid. Juist contrasten maken muziek boeiend. Er is een flinke generatie nieuwe muzikanten, meestal goed opgeleid. Ik kan me echter niet aan de indruk onttrekken dat ondanks alle festivals jazzmuziek toch vooral in de Randstad plaatsvindt. In het Jazz Orchestra of the Concertgebouw onder leiding van Henk Meutgeert zien we komen heel wat bekende namen terug en altsaxofonist Benjamin Herman timmert aan deweg in allerlei ensembles waaronder zijn New Cool Collective, al dan niet in Bigbandvorm. Daarbij speelt de 'oude garde' ook nog steds een nootje mee. Han Bennink, Willem Breuker, en vele anderen, ze zijn en spelen nog steeds, maar heel voorzichtig durf ik wel te stellen dat hun hoogtepunt in voorbije jaren ligt.

Ludovic Navarre / Saint Germain

Norah Jones