Jass - Jazz - Jass - Jazz - Jass - Jazz - Jass - Jazz - Ja
Er is veel over geschreven, maar de precieze oorsprong is niet meer te achterhalen. De benaming "Jazz" voor een muziekstijl wordt voor het eerst in 1913 gebruikt in een krant uit San Fransisco.
Het woord 'jass' had oorspronkelijk - en dat is wel duidelijk -  een seksuele lading en betekende zoveel als orgasme. In de slanguitspraak werd het woord verdraaid tot 'jasm' (van orgasm). Het woord 'jass' werd ook gebruikt als scheldwoord of als algemene aanduiding in negatieve zin. Je kunt je voorstellen dat mensen het woord aan het begin van vorige eeuw gebruikten om te provoceren. Vergelijk e.e.a. maar met het taalgebruik in de huidige popmuziek. Bands die kozen voor het woord 'jass 'in hun bandnaam waren, zo bleek in de praktijk, populairder. En dan moet je ook nog in het achterhoofd houden dat jassmuziek voor een deel voortkwam uit muziek die gespeeld werd in bordelen.
De legende gaat overigens dat de Original Dixieland Jass Band (de band met de allereerste jazzplaat) de naam veranderde in Original Dixieland Jazz Band, omdat mensen om een streek uit te halen de letter 'J' van aanplakbiljetten krasten...
De permanente naamsverandering ligt voor de hand.

"Jazz became many things -
frenetic, destructive, hysterical, decadent, venal, alcoholic, saccharine, Lombardish, vapid -
it has enriched stuffed bellies;
it has corrupted the innocent;
it has betrayed and it has traduced;
but, everywhere and in all forms,
something jazz acquired at the moment of its origin has profoundly touched all its hearers.
What was this thing that set folks dancing and smiling from
the slums of  New Orleans to all the capitals of the earth? "

Alan Lomax - 1950

Buddy Bolden, met cornet, tweede van links, wordt algemeen erkend als eerste of als meest invloedrijke jazzmuzikant uit de beginperiode. Er is weinig over hem bekend en er is maar één foto (de gespiegelde foto links-vaak zó gebruikt om de gitarist met de rechterhand(!) te laten lijken spelen). Hij stierf in 1931 in een 'tehuis voor mentaal gestoorden', nadat hij eerder een kan op schoonmoeders hoofd kapot had geslagen. Buddy Bolden stond bekend om zijn alcoholverslaving en zijn grote voorkeur voor vrouwen. Er wordt van hem gezegd elementen uit de ragtime en blues  te hebben gebruikt om zijn muziek gestalte te geven. Zijn muziek had alle karakteristieken van de later zo bekend geworden New Orleans Jazz. Er wordt ook beweerd dat hij zo hard speelde dat zijn trompet regelmatig in stukken over het podium uiteen vloog!

Jazz ontstaat zo rond de vorige eeuwwisseling. De muziek is een 'melting pot' bestaande uit: West Afrikaanse muziek, Amerikaanse Folk, Creoolse traditionele muziek, Worksongs van de zwarte arbeiders op de plantages, Blues, de New Orleans Marching Bands en elementen uit de Ragtime. Deze invloeden bepaalden tevens het  basisinstrumentarium: gitaar of banjo (blues), klarinet (Creoolse muziek), trombone, trompet, cornet (Marching Bands) en piano (Ragtime). Het slagwerk was uiteraard afkomstig uit de Afrikaanse traditie en de worksongs. Het instrumentarium werd later uitgebreid met tuba of contrabas. Na de emancipatiewetten mochten zwarte muzikanten wel overal werken, maar kregen slechts werk als pianist in bordelen of saloons of als muzikant in een Marching Band. Die bands maakte gebruik van veelal tweedehands instrumentarium, achtergelaten door militaire bands uit de Civil War (Burgeroorlog). Wanneer het echte ontstaan is, is onduidelijk. Wel wordt 1902 vaak genoemd. Enerzijds door 'getuigen' die hebben gehoord dat  Buddy Bolden toen al in de swingender vierkwartsmaat i.p.v. tweekwartsmaat speelde. Anderzijds door Jelly Roll Morton die zegt de jazz eigenhandig uitgevonden te hebben, door de ragtime in vierkwartsmaat te spelen!